Od dłuższego czasu kiełkowała we mnie chęć zbudowania własnego transceivera krótkofalarskiego. Nawiązanie łączności radiowej za pomocą samodzielnie złożonego urządzenia wydawało mi się, i nadal wydaje, czymś niezwykłym i ekscytującym. Praca na nowoczesnym, niezawodnym transceiverze komercyjnym dawała mi wiele przyjemności i wygody, jednak trzymała mnie na dystans od tego, co magiczne i niewidoczne.
Zacząłem poszerzać wiedzę o zasadzie działania takich urządzeń. Ale jak to z teorią bywa, sama książkowa wiedza to za mało. Niby wiedziałem, że w środku aluminiowej obudowy są jakieś filtry, oscylatory, mieszacz i końcówka mocy, ale wciąż nie mogłem zaspokoić swojej ciekawości. Jednocześnie bardzo imponowały mi historie starszych kolegów, którzy opowiadali o swoich pierwszych konstrukcjach radiowych, często budowanych z tego, co akurat było dostępne. Były dalekie od ideału, ale dla mnie – doskonałe, bo poświęcono im dużo pracy i pasji.
Z wielką, nieco nadmuchaną ambicją kupiłem od kolegi SQ1GU płytki do budowy TRX-a Wolf, przekonany, że dla chcącego nic trudnego. Rzeczywistość szybko ostudziła moje zapędy i zrozumiałem, że muszę skupić się na podstawach i zacząć od czegoś prostszego. Miałem już za sobą pomyślną budowę Forty-9era i QMX-a od QRP Labs, ale szczerze mówiąc, podczas ich składania nauczyłem się głównie lutować. Zestawy prowadziły mnie za rękę, a ja chciałem zrozumieć, dlaczego to wszystko działa.
Zrewidowałem swoją wiedzę oraz umiejętności i postanowiłem lepiej zgłębić budowę i zasadę działania klasycznych, prostych konstrukcji, a nawet poszczególnych bloków, stopniowo poszerzając horyzonty o radiotechnice. Na początek wziąłem na warsztat część nadawczą transceivera, ponieważ wydawała mi się łatwiejsza w budowie od odbiornika. Zacząłem szukać schematu, który mógłbym wykorzystać: czegoś łatwego w budowie, ale jednocześnie pozwalającego na pracę w eterze.
Trafiłem na film od KB9RLW , w którym prosto i zwięźle wyjaśnia jak zbudować taki nadajnik – i to w puszce po cukierkach. Konstrukcja na pewno dobrze znana i opisana w wielu książkach, ale dla mnie była w sam raz. Przeanalizowałem schemat i co najciekawsze – zrozumiałem go. Do oscylatora dodałem kondensator zmienny aby mieć pseudo VFO i możliwość odsunięcia się od ewentualnie pracującej stacji na częstotliwości pracy kwarcu 7.030kHz. Jak się później okazało częstotliwość ta jest dość popularna i często zajmowana przez konstruktorów QRP, być może właśnie z powodu łatwej dostępności tego kwarcu? Dodałem na wyjściu porządny filtr dolnoprzepustowy, który poznałem podczas budowy QMXa i przystąpiłem do budowy prototypu na… no właśnie, tutaj ten wpis mógłby się zakończyć po podaniu najważniejszej rzeczy jaką mnie ten projekt nauczył – nie budować niczego w częstotliwościach radiowych na płytce stykowej.. Straciłem co najmniej dwa późne wieczory drapiąc się po głowie co i dlaczego nie działa, a jeszcze przed chwilą działało. Sztuczna inteligencja jako asystent przy budowie tego nadajnika również nie była doskonała bo już prawie zamówiłem wcale nienajtańsze kondensatory NP0 / C0G, oryginalne tranzystory 2n2222 i całą masę innych komponentów do budowy tak prymitywnego układu..

Schemat nadajnika QRP od KB9RLW
Polutowałem wszystko „na pająka” zapewniając układowi porządne połączenia i masę, podłączyłem sztuczne obciążenie, uruchomiłem odbiornik, zamknąłem klucz telegraficzny i jest! Udało się, usłyszałem swój sygnał w głośniku. Czysty i bez ćwierkania. Byłem przeszczęśliwy i pełny optymizmu. Wpiąłem kabel koncentryczny anteny, nadałem CQ CQ CQ TESTING DE SP1PT AR, uruchomiłem reversebeacon.net i po paru chwilach pojawił się rekord na ekranie monitora. Na mojej twarzy pojawił się wyraz zadowolenia a eskcytacja weszła na wyższy poziom. Po kilkunastu godzinach miałem już wykonano prostą obudowę z wygiętego kawałka aluminium oraz zaprojektowaną i wytrawioną płytkę PCB. Gdy wszystko było gotowe, uruchomiłem TX, podłaczyłem RX i zacząłem naśłuchiwać częstotliwości 7.030MHz. Usłyszałem CQ de OV1CDX. Nadałem swój znak i po drugiej próbie usłyszałem SP1? Był 15 września 2026 gdy nawiązałem pierwszą łączność telegraficzną, z raportem 549, z użyciem własnoręcznie wykonanego nadajnika. Nadajnika, którego działanie znałem i rozumiałem. Pomiar mocy wyjściowej na obciążeniu 50 omów, za filtrem LPF, poprzez pomiar napięcia szczytowego detektorem diodowym dał wynik 150mW. Tego wieczora, mimo pracy QRPp czułem wielką moc.

Pierwsze testy i próby
Kolega Józek, SN1K po części miął rację, mówiąc „szkoda życia na QRP”, bo okazało się, że większość prób nawiązania łączności tak małą mocą kończy się fiaskiem. Albo nie dolatywałem, albo przykrywała mnie silniejsza stacja. Radość z pracy na swoim pierwszym nadajniku powoli spadała i jeszcze te „kliksy” podczas kluczowania..
Postanowiłem trochę udoskonalić swoją konstrukcję. Wróciłem do korzeni i wyciągnąłem na stół schemat Forty 9era. Wcale nie od razu i nie z łatwością zlokalizowałem część odpowiedzialną za nadajnik. Był zdecydowanie lepszy od pierwotnej konstrukcji bo posiadał osobny driver i PA, kondensatory filtrujące zasilanie, a nawet kluczowanie osobnym tranzystorem. Najpierw przetestowałem wszystko na płytce wykonanej metodą Manchattan, a po udanych próbach wykonałem nową płytkę PCB do montażu przewlekanego, a potem kolejną bo w poprzedniej były błędy i próby przeróbek spowodowały wyrwanie ścieżek, a malutka kropelka cyny na jednej ze ścieżek zrobiła zwarcie do masy i spaliłem tranzystor mocy..

Wersja druga nadajnika
Nową płytkę umieściłem w tej samej obudowie. Dodałem radiator dla tranzystora mocy, który akurat mieścił się na wysokość, bo planuję dodrukować jakąś zgrabną obudowę z PETG. Póki co cieszę jeszcze oczy widokiem odsłoniętej płytki PCB. Moc na wyjściu to 2W przy zasilaniu 12V, 1W dla 9V i 0.25W dla 5V. Na moje zawołanie odpowiedział OP Werner DK3WM, którego serdecznie pozdrawiam.
Spędziłem nad drugą wersją nadajnika zbyt wiele godzin i wydałem zbyt wiele pieniędzy na części (głównie na przesyłki), których mi brakowało. Czy było warto? TAK. Radość i satysfakcja jakich doświadczyłem były bezcenne i zostaną w mojej pamięci na zawsze. Wierzę, że z czasem uda mi się budować coraz to ambitniejsze konstrukcje. Poniżej umieszczam zdjęcia i schemat mojego pierwszego nadajnika QRP.

Panel czołowy TXa

Wnętrze TXa

Ostateczny schemat TXa
Z radiowym pozdrowieniem,
Karol de SP1PT








Zostaw komentarz